Seçim Öncesi Sosyal Medya Trollerine Dikkat..!(25)

Erdoğan’ın Meral Akşener hakkında “Zilli Meral Kemal’in eteklisi” dediği iddiası

İDDİA: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 6. Olağan İl Kongresi’nde Meral Akşener hakkında “Zilli Meral, Kemal’in eteklisi” ifadelerini kullandı.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen bir görselde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, 6 Mayıs’ta İstanbul’da düzenlenen AK Parti 6. Olağan İl Kongresi’nde Meral Akşener hakkında “Mahalle köşelerinde sakız çiğnemeyi bile bilmeyen zilli Meral ülke yönetecekmiş. Hadi oradan Kemal’lin eteklisi” dediği iddia edildi.

İzci isimli sayfa tarafından Facebook’a yüklenen görsel yaklaşık bin kişi tarafından beğenildi ve 5 bin kullanıcı tarafından paylaşıldı. Söz konusu sözlerin Cemal Oral tarafından yazılan bir köşe yazısında da kullanıldığı görülebiliyor.

o1

Ancak, Erdoğan’ın, 6 Mayıs’ta İstanbul’da düzenlenen AK Parti 6. Olağan İl Kongresi’nde Meral Akşener hakkında “Mahalle köşelerinde sakız çiğnemeyi bile bilmeyen zilli Meral ülke yönetecekmiş. Hadi oradan Kemal’lin eteklisi” dediği iddiası doğru değil. Görseldeki metin Sözcü Gazetesi tarafından yapılan bir habere montajlanarak oluşturulmuş.

Sözcü Gazetesi tarafından yapılan 6 Mayıs 2018 tarihli haberde Erdoğan’ın aynı fotoğrafının kullanıldığını, tarih ve saatin uyumlu olduğunu görmek mümkün. Haberde ise Meral Akşener hakkında bir ifadeye rastlanmıyor.

Ayrıca söz konusu metinde yer alan yazım hatalarını da fark etmek mümkün. “Kemal’in” şeklinde olması gereken kullanımın “Kemal’lin” şeklinde olduğu ve başkasına ait olan sözleri aktarırken kullanılması gereken tırnak işaretlerinin bulunmadığı görülebiliyor. “İzci” isimli Facebook sayfasının daha önce paylaştığı bazı içeriklerin de şüpheli olduğunu görmek mümkün.

Cumhurbaşkanlığı’nın Periscope sayfasından Erdoğan’ın AK Parti 6. Olağan İl Kongresi’nde yaptığı konuşmaya ulaşmak mümkün. Konuşmada Erdoğan’ın iddia edilen sözleri kullanmadığını görmek mümkün.

Mersin Gündem Gazetesi tarafından YouTube’a yüklenen ve AK Parti 6. Olağan İl Kongresi’nden önce Erdoğan’ın açık alanda yaptığı kısa konuşmayı da içeren 3 saatlik görüntülerde de söz konusu ifadelere rastlanmıyor. Kongreden önce vatandaşlara hitap eden Erdoğan’ın kısa konuşmasını AK Parti’nin resmi YouTube sayfasından da dinlemek mümkün.

Erdoğan’ın 6 Mayıs’ta Türkiye-Sırbistan İş Forumu’nda yaptığı konuşmada da bahsi geçen ifadelere rastlamak mümkün değil.

Ayrıca internette güvenilir başka bir kaynak veya haber sitesinde Erdoğan’ın söylediği iddia edilen ifadelere rastlanmıyor.

İlhan Nezor

Reklamlar

Seçim Öncesi Sosyal Medya Trollerine Dikkat..!(24)

Erdoğan’ın Siyonizm’in kurucusu Theodor Herzl için düzenlenen bir ayine katıldığı iddiası

İDDİA / Video: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan siyonizmin kurucusu Theodor Herzl için düzenlenen bir ayine katıldı.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir video ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan’ın Siyonizm’in kurucusu Theodor Herzl için düzenlenen bir ayine katıldıkları iddia edildi. Bu video İşin Aslı isimli Facebook sayfasında 2 bin 500’den fazla paylaşım, 66 bin görüntülenme aldı. YouTube’ta aynı iddiayla paylaşılan video ise 309 binden fazla görüntülenme aldı.

e1

Ancak Erdoğan’ın Siyonizm’in kurucusu Theodor Herzl için düzenlenen bir ayine katıldığı iddiası doğru değil. Video, Erdoğan’ın 1 Mayıs 2005 tarihinde Holokost kurbanları müzesi olan Yad Vashem’e yaptığı ziyaret sırasında çekilmiş.

Lisanslı fotoğrafların yer aldığı Getty Images’ta Yoav Lemmer tarafından çekilen fotoğraflardaErdoğan’ın Yad Vashem’de olduğu ifade ediliyor.

e2

e3

Yad Vashem Müzesi, Kudüs’te yer alan Holokost kurbanlarının hikayelerini anlatan, Nazilere karşı mücadele verenleri anmak için Herzl Dağı’nın batı tarafına inşa edilmiş bir müze. Bu müze aynı zamanda dokümantasyon, eğitim ve araştırma amacı taşıyor.

Bu müzeye Türkiye’nin 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer de ziyaret gerçekleştirmişti.

Erdoğan’ın 2005 yılında İsrail’de bulunduğu sırada Theodor Herzl’in mezarını ziyaret ettiğine dair ise herhangi bir bilgi bulunmuyor.

Theodor Herzl’in mezarı;

e5

İlhan Nezor

Seçim Öncesi Sosyal Medya Trollerine Dikkat..!(23)

Suriyeli mültecilere içinde 930 TL bulunan yardım kartı verildiği iddiası

İDDİA: Suriyeli mültecilere içinde 930 TL bulunan yardım kartı veriliyor.

KARMA

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen görselde, Suriyeli mültecilere aylık harcamaları için içinde 930 TL bulunan bir kart verildiği iddia edildi. 9 Mayıs’ta Yılmaz Özdil ve Onurlu Yazarlar isimli sayfa tarafından Facebook’a yüklenen görsel şimdiye kadar yaklaşık 60 bin kullanıcı tarafından paylaşıldı.

k1

Suriyeli mültecilere yardım kartı veriliyor ancak kartın içinde 930 TL bulunmuyor

Suriyeli mültecilere yardım amaçlı olarak KızılayKart verildiği iddiaları doğru ancak kartın içindeki miktarın 930 TL olduğu iddiası yanlış. KızılayKart sahibi olan mültecilere aylık 120 tl yardım yapılıyor. Söz konusu görselin orijinaline bakıldığında da karttaki bazı ifadelerin olmadığı fark edilebiliyor.

k2

KızılayKart, Yabancılara Yönelik Sosyal Uyum Yardım (SUY) programı kapsamında ihtiyaç sahibi sığınmacılara veriliyor. Çok amaçlı nakit yardımı olarak tanımlanan kart Avrupa Birliği Sivil Koruma ve İnsani Yardım Genel Müdürlüğü tarafından finanse ediliyor ve Türk Kızılayı, Dünya Gıda Programı ve Aile Sosyal Politikalar Bakanlığı arasında oluşturulan iş birliği ile uygulanıyor.

k3

KızılayKart’a başvuran ihtiyaç sahipleri uygunluk kriterlerine yönelik bir değerlendirmenin sonucunda yardım almaya hak kazanıyor. Buna göre aile üyelerine aylık 120 TL nakit yardımı yapılıyor. KızılayKart tüm POS cihazlarında kullanılabiliyor ve ATM’lerden para çekilebiliyor.

k4

KızılayKart’tan yararlanabilmek için ise bazı koşulları barındırmak gerekiyor. SUY kriterleri olarak belirtilen 6 farklı gruptan ihtiyaç sahipleri kart için başvuru yapabiliyor. Buna göre yalnız yaşayan kadınlar, hanede başka yetişkinin olmadığı ve 18 yaşından küçük en az 1 çocuğun olduğu ebeveynler, ailede 18-59 yaş arası yetişkinin olmadığı 60 yaş üstü yaşlılar, dört veya daha fazla çocuğu olan aileler, bir veya daha fazla engellinin olduğu aileler ve çok sayıda bağımlı bireyi bulunan aileler kart için başvuru yapabiliyor.  Ayrıca yardım almaya hak kazanan kişiler her ay program kriterleri uyarınca denetleniyor.

k5

KızılayKart iddialarına teyit.org’un 7 Şubat 2017’de yayınladığı “Suriyelilere alışverişlerde yüzde 50 indirim sağlayan Ak Kart verildi” başlıklı analizde de değinilmişti. Türk Kızılayı ve AFAD’ın açıklamalarına da yer verilen analizde, program kapsamında uygunluk kriterlerini sağladığı sürece Türk Kızılayı’nın sağlamış olduğu KızılayKart ile aile üyelerine 120 TL’lik nakit yardımı yapılmakta olduğu ifade edilmişti.

İlhan Nezor

Seçim Öncesi Sosyal Medya Trollerine Dikkat..!(22)

Alman bira firmasının piyasaya sürdüğü bira şişesinde ‘La İlahe İllallah’ yazdığı iddiası

İDDİA: Alman bira firması şişelerin üzerine “La İlahe İllallah, Muhammedun Resulullah” yazarak piyasaya sürdü.

DOĞRU

Sosyal medyada paylaşılan,  ve MynetPostaMilli GazeteEnsonhaber ve Yeni Akit gibi sitelere de konu olan haberde, Almanya’da üretilen Eichbaum Ureich isimli biranın üzerine “La İlahe İllallah, Muhammedun Resulullah” yazılarak piyasaya sürüldüğü iddia edildi.

b1

Bayrak temalı kapaklar Dünya Kupası için üretilmiş

Alman bira firması Eichbaum Ureich’in şişelerinde “La İlahe İllallah, Muhammedun Resulullah” yazdığı iddiası doğru. Firma’nın, söz konusu sözleri taşıyan Suudi Arabistan bayrağını şişelerin kapaklarına taşıdığı anlaşılıyor. Suudi Arabistan’ın bayrağında ise kılıç sembolü ve “La İlahe İllallah, Muhammedun Resulullah” ifadeleri yer alıyor.

b2

Firma yaz aylarında Rusya’da düzenlenecek 2018 Dünya Kupası için bir pazarlama stratejisi olarak kupaya katılan ülkelerin bayraklarını kapaklara bastı. Bu çerçevede turnuvaya katılan Suudi Arabistan’ın bayrağı da kapaklara işlenmiş.

Sosyal medyada paylaşılan başka fotoğraflarda da Suudi Arabistan bayraklı bira şişeleri görülebiliyor.

b3

Yine paylaşılan fotoğraflarda Dünya Kupası’na katılan diğer ülkelerin de bayraklarının şişelere basıldığını görmek mümkün. Twitter’da paylaşılan fotoğraf incelendiğinde bira şişelerinin üzerinde Tunus, Portekiz ve Fas gibi ülkelerin bayrakları görülebiliyor.

Suudi Arabistan bayrağının bira şişelerine basılması bazı tartışmalara yol açtı ve Eichbaum Ureich firması konu hakkında bir açıklama yaparak özür diledi. Firma, Dünya Kupası’na katılacak 32 takımın bayraklarının şişelere basıldığını, Suudi Arabistan bayrağında yazan yazının anlamına dikkat edilmediğini ve şişelerin önümüzdeki günlerde piyasadan toplanacağını belirtti.

Suudi Arabistan bayrağı daha önce de bira şişelerine basılmıştı

Suudi Arabistan bayrağının daha önce de farklı bira şişelerinin kapaklarında kullanıldığını söylemek mümkün. 1994 Dünya Kupası’nda Mauritius Brauerei isimli firmanın turnuvaya katılan diğer takımlarla beraber Suudi Arabistan’ın bayrağını kapaklara bastığı görülebiliyor.

b4

Almanya’da düzenlenen 2006 Dünya Kupası’nda ise Gaffel isimli firma diğer takımlarla beraber Suudi Arabistan’ın bayrağını kapaklarına taşımış ancak bayraktaki “La İlahe İllallah Muhammedun Resullullah” yazan kısmı kapatmıştı.

t5

İlhan Nezor

Kyn:Ali Osman Arabacı

Seçim Öncesi Sosyal Medya Trollerine Dikkat..!(21)

Recep Tayyip Erdoğan’ın Fethullah Gülen’in elini öptüğünü gösteren fotoğraf iddiası

İDDİA / Fotoğraf: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Fethullah Gülen’in elini öpüyor.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir fotoğrafın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Fethullah Gülen’in elini öptüğünü gösterdiği iddia edildi.

Sosyal medyada hızla yayılan fotoğraf, Facebook’ta Meral Akşener Sosyal Medya isimli sayfada 2 bin 900 beğeni alıp, 3 bin 728 kere paylaşılırken; kişisel bir hesaptan paylaşılan aynı iddia, 2 bin 600 beğeni ve 140 bin paylaşım aldı. Karanlıktaki Aydınlık isimli sayfa tarafından 17 Temmuz 2017’de Facebook’a yüklenen fotoğraf, 2 bin 900 beğeni almış ve 32 bin 106 kere paylaşılmıştı. Fotoğraf Instagram’da ise 4 binden fazla beğeniye ulaştı.

t1

Ancak fotoğrafın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Fethullah Gülen’in elini öptüğünü gösterdiği iddiası doğru değil. Görsele Fethullah Gülen’in kafası montajlanmış. Erdoğan, fotoğrafta Marmara Üniversitesi’nin Kurucu Rektörü Prof. Dr. Orhan Oğuz’un elini öpüyor.

Elini öptüğü kişi Marmara Üniversitesi Kurucu Rektörü Orhan Oğuz

Recep Tayyip Erdoğan’ın, Fethullah Gülen’in elini öptüğünü gösterdiği iddia edilen fotoğraf, 2008 yılında, Yeni ŞafakSabah, Haber AktüelHaber 3Haber Vaktim gibi internet haber portallarında kullanılmıştı. Haberlerde, Marmara Üniversitesi  2008-2009 eğitim öğretim yılı açılışı sırasında Recep Tayyip Erdoğan ve Prof. Dr. Orhan Oğuz’un birlikte çekildiği bir fotoğraf olduğu görülebiliyor.

t2

İddia edilen fotoğraf ve gerçek fotoğraf karşılaştırıldığında, iddia fotoğraf üzerindeki montaj; çevredeki diğer kişiler de dikkate alındığında fark edilebiliyor.

t3t4
Erdoğan, katıldığı etkinlikte yaptığı konuşmada şunları dile getirmişti:
Bizim toplumumuzda el öpme alışkanlığı var, ileri gidip ayak öpenler de vardır. El öptürmeyi sevmem. 3 kişinin elini öpün derim, babanız, anneniz, hocanız. Bunun dışında asla.

İlhan Nezor

Kaynak:Selin Ayaeş

Seçim Öncesi Sosyal Medya Trollerine Dikkat..!(20)

Fotoğrafın Papa’nın Erdoğan’ı alnından öptüğünü gösterdiği iddiası

DDİA / Fotoğraf: Papa’nın Erdoğan’ı alnından öptüğünü gösteren fotoğraf.

YANLIŞ

Uzun bir süredir sosyal medyada dolaşan ve yaygın bir biçimde paylaşılan fotoğrafta, Katolik dünyasının ruhani lideri Papa Francis’in Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı alnından öptüğü iddia edildi. Bir Facebook kullanıcısı tarafından 6 Şubat 2018’de paylaşılan fotoğraf şimdiye kadar 124 bin 600’ün üzerinde kişi tarafından paylaşıldı.

Ancak bahsi geçen görüntünün montaj olduğu ve iki farklı fotoğrafın birleştirilmesi sonucu oluşturulduğu görülüyor.

p1

Görüntü iki fotoğrafın birleştirilmesi sonucunda oluşturulmuş

Görüntünün Papa Francis’i içeren kısmı 27 Mart 2013 günü Vatikan’da çekilen bir fotoğraftan alınmış. Andrew Medichini tarafından çekilen fotoğrafta Papa Francis’in St. Peter Meydanı’nda kalabalık arasında kendisine uzatılan bir bebeği alnından öptüğü an objektiflere yansıyor.

APTOPIX Vatican Pope

Görüntünün Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı içeren kısmı ise 27 Ekim 2013’te Van’ın Özalp ilçesinde çekilmiş bir fotoğraftan alınmış. Erdoğan, 1979 yılında ilçede bulunduğu sırada konuk olduğu bir ismin evine bu ziyaretinde de gitmiş ve bu sırasında birkaç fotoğraf çekilm

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan Van'da

Montajlanan görüntüde kullanılan fotoğrafın orijinalinde yaşlı bir kadının Erdoğan’ı alnından öptüğü görülüyor.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan Van'da

Sonuç olarak iki fotoğrafın montajlanarak birleştirilmesi sonucunda iddiaya konu olan görüntünün hazırlanmış olduğunu ve dolayısıyla fotoğraf üzerinden dile getirilen iddianın doğru olmadığını söylemek mümkün.

Montajlanan görüntünün paylaşıldığı gönderide ek olarak yer verilen videonun ise 26 Mart 2017 tarihinde çekildiği görülüyor. Videoda Erdoğan, Avrupa Birliği’ne atıfta bulunarak “Haçlı ittifakının Papa’nın huzurunda bir araya geldiği” iddiasında bulunuyor.

İlhan Nezor

Seçim Öncesi Sosyal Medya Trollerine Dikkat..!(19)

Fotoğrafın 3 cami bulunmasına rağmen okul bulunmayan Rize’deki bir köyü gösterdiği iddiası

İDDİA / Fotoğraf: Rize’deki 50 hanelik bir köyde 3 cami bulunuyor ama okul bulunmuyor.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen bir fotoğrafın Rize’de bulunan bir köyü gösterdiği, 50 hanelik bu köyde 3 cami olmasına rağmen okul bulunmadığı iddia edildi.

Twitter’da 6 Eylül 2018’de bir kullanıcı tarafından paylaşılan fotoğraf, şimdiye kadar yaklaşık 8 binden fazla retweetlendi ve 19 binden fazla beğeni aldı. Söz konusu fotoğraf, daha önce 27 Ocak 2018 tarihinde Twitter’da tiyatrocu Orhan Aydın tarafından paylaşıldı. Orhan Aydın’ın Twitter’da paylaştığı fotoğraf şimdiye kadar 2 bin 633 retweet ve 5 bin 222 beğeni aldı. Facebook hesabından paylaşılan fotoğraf ise yaklaşık 28 bin defa paylaşıldı ve bin 500 kere beğenildi. Ayrıca aynı iddia Twitter’da başka kullanıcılar tarafından da paylaşıldı.

iddia görsel

Ancak fotoğrafın Rize’de üç cami bulunmasına rağmen okulu olmayan bir köyü gösterdiği iddiası doğru değil. Fotoğraf, Erzincan’ın Kemaliye ilçesindeki bir mahallede çekilmiş. Kemaliye ilçesinde okul bulunmadığı iddiası da doğru değil. Kemaliye’de Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Meslek Yüksekokulu dahi bulunuyor.

Fotoğraf Erzincan’ın Kemaliye ilçesine ait

İddiaya konu olan fotoğrafta, Erzincan’ın Kemaliye ilçesinin Sandıkbağı ve Dörtyolağzı mahallelerinde bulunan Tahta, Taşdibi ve Dörtyol Ağzı Camileri görülüyor. Facebook’ta bir kullanıcının 4 Mart 2017 tarihli paylaşımından da aynı camilerin isimlerine ulaşmak mümkün.

Camilerin Google Haritalar’daki konumlarından da iddia fotoğrafın Kemaliye ilçesine ait olduğu anlaşılıyor.

r2

Facebook’ta 3 Kasım 2016 tarihli başka bir paylaşımda da Kemaliye’de bulunan camilerin başka açıdan çekilmiş bir fotoğrafına ulaşılabiliyor. Ayrıca Google Haritalar’daki sokak görünümü özelliği sayesinde Dörtyol Ağzı Camii’nin görüntülerine ulaşmak da mümkün.

r3

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın internet sitesinde adı geçen camiler hakkında bilgilere ulaşılabiliyor.

teyit.org’un ulaştığı Kemaliye’de yaşamakta olan bir kişi de söz konusu camilerin Erzincan’ın Kemaliye ilçesinde bulunan üç camiyi gösterdiğini doğruladı ve sosyal medyada son zamanlarda sıkça paylaşılan iddialardan rahatsızlık duyduğunu, Kemaliye’de iddiaların aksine okul, kütüphane ve üniversite bulunduğunu belirtti.

Kemaliye İlçesi’nde okul, kütüphane ve meslek yüksekokulu bulunuyor

Twitter’da paylaşılan iddialarda fotoğraftaki köyde okulun bulunmadığı ve öğrencilerin her sabah 12 km uzaklıkta bulunan bir okula gittikleri ifadeleri yer alıyor. Fakat Kemaliye İlçe Eğitim Müdürlüğü’nün 2017-2018 resmi verilerine göre ilçede 7 okul bulunuyor. Öğrenci sayısı ise ilk ve ortaöğretimde toplam 382.

r4

Kemaliye ilçesinde yer alan bazı okulların camilere de yakın bir konumda bulunduğu Google Haritalar’da görülebiliyor.

r5

İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün verilerinden kadrolu öğretmen sayısı da görülebiliyor. İddiaların aksine Kemaliye’de 26 kadrolu öğretmen bulunuyor.

Orhan Aydın’ın paylaşımında yer alan bir diğer iddia ise yerleşim yerinde kütüphane olmadığı ifadesi. Erzincan İl Halk Kütüphanesi Müdürlüğü’nün internet sitesinden Kemaliye’de bir adet ilçe kütüphanesi bulunduğu anlaşılıyor. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hacı Ali Akın Meslek Yüksekokulu da Kemaliye’de bulunmakta.

Ayrıca sosyal medyada farklı şekilde dolaşıma giren iddiada, imamların 4 bin Türk Lirası maaş aldıkları ifadeleri de yer alıyor. Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü’nde yer alan resmi bilgilere göre, bir imam vaizin Temmuz 2017 itibariyle net görev aylığı ek ücretler dahil edilmeden 3,846 TL idi. İddiada yer alan bu ifade ise büyük oranda doğru.

Rize’deki iki camili köy

Söz konusu iddiada yer alan fotoğrafa benzer bir durum Rize’nin Çayeli İlçesi’nde yaşanmış. Derenin ayırdığı Gürgenli ve Beşikçiler köyleri sınırında iki cami bulunuyor. Rize Çayeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü verilerinden Beşikçiler ya da Gürgenli köylerinde bulunan herhangi bir ilkokul bilgisine ulaşılamamakta. En yakın okul, Büyükköy’de ve yaklaşık 3,7 km uzaklıkta.

r6

İlhan Nezor

Kaynak:Alican Acanerler